bunyamin VICIL

( Bekir KEŞMER )

Karadeniz bölgemizde kivi meyvesi hızla yaygınlaşmış olup Tirebolu’da da üçüncü gelir kaynağı haline gelmiştir. Bu ürünün ciddiyetle alt yapısını çoğaltmayı daha çok Rize ile Ordu illerimiz yapmaya çalışıyor ama Tirebolu da bu konuda ciddiyet çok az.

Tirebolu, Rize kadar olmasa bile oraya yakın olarak yağış alan ve aynı konumlara sahip yerdir. Bu nedenle ülkemizde diğer yörelere göre sulama zahmeti ve toprağının yaşlı ve çok verimli, ekolojisine uygun olması sebebiyle, çalışmalar yapıldığı takdirde kivi ürününün hızla çoğalması muhakkaktır.

Bu durumda kivi üzerine, dünyada gelişmiş ülkeler neler yapıyor ve yararlanıyor? Tirebolu’da da neler olması gereklidir? Bildiklerimizi ve gelecek için düşüncelerimizi aktaralım.

Kivi, gelişmiş ülkelerde öyle bir öneme sahip ki; başta Amerika ve İtalya olmak üzere kivi üzerinde çok araştırma yapılmakta olup, sağlık, kozmetik, vitamin ve gıda alanlarında bilinen faydalarını sıralamakla bitiremeyiz.

Dünyada bu bitkinin türleri içerisinde daha çok, A.deliciosa ve A.chinensis türleri ekonomik öneme sahiptir. Bu türlerin üretimi, dünyada kuzey kesimde Baltık Denizi kıyılarından, güney kesimde de Endonezya’ya, doğuda ise Çin’e kadar uzanan geniş bir coğrafyada yayılmıştır. Bu yaygın olan kivi üretim yerlerinin yapılarını ve iklim özelliklerini incelediğimizde de, Tirebolu da bulunan iklim ve yapı özelliklerine çok benzediği görülüyor. Dolayısıyla Tirebolu’da kivi bitkisinin yetişmesi çok kolaydır.

Hatta Çin, kivi üzerinde öyle çeşitli üretim yapmış ki, Dünyanın en geniş kivi gen bankasını (kivi türlerinin korumaya alındığı yeri) kurarak, 51 çeşit kivi türünü korumaya almıştır. İşte Çin, İtalya, Yeni Zelanda, Şili ve Fransa gibi ülkeler başta olmak üzere birçok ülkelerde, bu bitkinin kaç bin ton olduğu hesaplanamayan miktarlarda üretimi yapılmakta olup; üretilen bu kivilerin Amerika, İtalya, İspanya, Almanya, Avusturya, Hollanda, İngiltere ve Japonya gibi ülkelere ihracı yapılmaktadır.

İthal olarak alan bu ülkeler de, kiviyi hammadde olarak işleyip şu şekilde değerlendirmekte ve kullanımını zenginleştirmektedirler. Kivi tüketimde daha çok kısa süreli olarak, gıda sanayinde, sofralık olarak, dondurma ve pasta sanayinde tüketilmekte, uzun süreli olarak da konserve, marmelât, meyve sosu ve şekerlemelerde kullanılmaktadır. Bunun yanında kivi meyve suyu, yoğunlaştırılmış meyve suyuna tek olarak veya özellikle çilek veya elma ile karışık olarak da işlenmektedir. Özellikle konserve, kurutulmuş, dondurulmuş olarak; içecek şekilde kivi nektarı da özel olarak tüketiciye ihtiyaç olarak verilmektedir. Ayrıca kivi, Sağlıkta C vitamini başta olmak üzere cilt sağlığının can damarı halinde olup, kozmetik sanayinde de; sabun, şampuan, duş jeli, dudak kremi ve esans yapımında kullanılmaktadır. Ayrı bir çeşit olarak da, Avrupa ve Amerika’da kivili waffle yapılıp, tıpkı mc donalds gibi hamburger çeşidi olarak yaygın kullanılmaktadır.

Bu edindiğimiz bilgilere göre, Tirebolu’da kivi üretilip hammadde olarak neler yapılabilir? Neler yapılmaz ki’ Altyapısıyla belirtmeye çalışalım;

Tirebolu, iklim bakımından, kış mevsimi -15°C’nin altına düşmeyen, yıllık ortalama sıcaklık 12’16°C ve 10°C’nin üzerinde en az 2500 saat geçen, kışları ılık, yazları sıcak ve yağışlı geçen, engebe olması nedeniyle de toprak altı suyu biriktirmeyen yerler arasında olduğundan, kivi yetiştiriciliği için ortamı çok zengindir. Bu durumda Devletin Resmi desteğiyle altyapısı çok genişlemeli ve üretim çoğaltılmalıdır. Burada söylenecek püf nokta var ki, oda kivi yetiştirme yerlerinde arı kovanlarının bulunması, çiçek tozları sebebiyle kivinin artmasına çok yararlıdır. Yani ziraatını kolaylaştıracak işlemler yapılıp, Fiskobirlik gibi Tirebolu’da kivinin Resmi olarak toplanıp depolanması, hatta Tirebolu’da kivi borsasının bile kurulması, böylelikle ülkemize ve dünyaya dağıtımı Tirebolu’dan sağlanması kesinlikle gereklidir. İşte Türkiye, kiviyi ithal olarak alan ülkelere Tirebolu’dan sağlayarak büyük yarar sağlamalıdır.

Bu işleri gerçekleştirmek için, Tirebolu kendi içersinde kiviyi, gerek toptan gerekse hammadde olarak nasıl değerlendirmelidir? İşte bu husus çok önemlidir. İmkânı olup kivi üzerinden çok az maliyetle çok büyük kâr etmek isteyen yatırımcılar, Tirebolu’da şu tesisleri kurup üretim yaparak gerek ülkemiz gerekse dünya pazarına açılmalıdırlar;

Tirebolu’da, kivi suyu ve kivi katışımlı meyve suyu üretim tesisi, hazır kivili hamburger üretim tesisi, paket halinde kivili dondurma üretim tesisi, kivili pasta imalathanesi, kivili konserve üretim tesisi, kivili meyve sosu üretim tesisi, kivili marmelât ve reçel üretim tesisi, kivili şekerleme üretim tesisi, kivili sabun üretim tesisi, kivili şampuan üretim tesisi, duş jeli üretim tesisi, kivili cilt kremi ve esans üretim tesisleri kesinlikle kurulmalıdır.

Bu kurulan tesislerden kivi hammaddeli üretilen ürünlerin paketlenip ambalajlanıp depolanarak, Tirebolu adı altında ülkemize ve dünyaya pazarlanarak, Tirebolu’nun kalitesini tüm Türkiye ve Dünya anlamalıdır.

Bu saydığımız tesisi kurulmakla üretilen ürünleri, ülkemiz çok büyük fiyatlarla yukarıda belirttiğimiz ülkelerden ithal olarak aldığına göre, Tirebolu’dan nerdeyse bedavaya gelecek şekilde niye üretim yapıp almasın ki? Ülkemiz ekonomisine Tirebolu kivisi büyük katkı niye sağlamasın ki? Hani bir Uzakdoğu atasözü varya ‘Ne yersek o’yuz veya ne yiyorsak o’nu yansıtırız’ diye. İşte düşündüğüm nokta, Tüm Tirebolulular eskiden beri, bir biri aleyhinde yaptıkları tantana ve vıdıvıdıları bırakıp, daima beraberliği temel alarak üretkenliği düşünmeli, arazi hastalığı olma özelliklerini böyle üretimlere çevirmelidir. Daha da akıllı ve yetkili olan Tirebolulular da, yatırımcıları Tirebolu’ya çekerek, kivi sebebiyle Tirebolu’yu kalkındırmalıdırlar.

Be Sociable, Share!

•